Day 1 | Audi 2 – Session 2 : 2.00 pm
ಡಾ. ಜಿ. ಬಿ. ಹರೀಶ, ಅರುಣ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್
There is no such thing as Secular Art: G.B. Harish A dialogue on the exploration of Ananda Coomaraswamy’s literature
“There is an inseparable bond between art and religion. There is no such thing as ‘Secular Art.’ Every art form has a purpose, and that purpose itself is Dharma. The fulfillment of that purpose is of utmost importance,” said author G.B. Harish.
Participating in the session titled “Paths within the Word: An Exploration of Coomaraswamy’s Literature,” moderated by Arun Bhardwaj, G.B. Harish spoke about the works of Ananda Coomaraswamy. Regarding the writings on philosophy and arts in Coomaraswamy’s works, he said, “Coomaraswamy presents philosophy, art, and other spiritual paths (Sadhana) collectively in one place. How the Sufis, Rumi, and the Chinese thinkers perceive the world can all be found within a single work of Coomaraswamy.”
On the mention of India’s contribution to the world in these works, G.B. Harish noted, “Coomaraswamy wrote that if India has anything to contribute to the world, it is only through its principles (Tattvas). ‘Indianness’ itself is the contribution.” Regarding eternal philosophy (Sanatana Dharma), he remarked, “Principles flow everywhere, such that what is in the Vedas is found nowhere else. All art is an interpretation of life, and like the Vedas, it is eternal.”
Stating that we live in an era where sociology is fragmented, Harish said, “The purpose for which an art form exists should be preserved and continued as such. Those who talk about art today focus only on ‘Fine Arts.’ However, Ananda Coomaraswamy’s perspective on art was all-encompassing. Every aspect of life is art. Indigenous (Swadeshi) arts should receive more encouragement. Political Swadeshi remains incomplete, but the position of art is vital. Efforts must be made to save regional arts. Coomaraswamy mentioned in his works that they shouldn’t just be preserved in museums; they must be practiced and implemented.”
He further added, “Coomaraswamy’s struggle was against the prominent literati in the educational field who were intent on destruction. Consequently, the language in his earlier works was direct and sharp, though he became much softer and more mellow towards the end.”
Speaking about Indian governance, he said, “Coomaraswamy described Indian politics as the marriage of Agni and Indra. Agni, representing the power of knowledge, leads Indra. Governance should be akin to a King following a Guru.”
ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಆರ್ಟ್ ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ: ಜಿ.ಬಿ ಹರೀಶ್
ಆನಂದ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಕುರಿತ ಸಂವಾದ
‘ಕಲೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ ಇದೆ. ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಆರ್ಟ್ ಎನ್ನುವುದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಕಲೆ ಆದರೂ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಉದ್ದೇಶ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಧರ್ಮ. ಆ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಲೇಖಕ ಜಿ.ಬಿ ಹರೀಶ್ ಹೇಳಿದರು.
ಅರುಣ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಅವರು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ʼಪದದೊಳಗಿನ ಪಥಗಳು: ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನ್ವೇಷಣೆʼ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಜಿ.ಬಿ. ಹರೀಶ್ ಅವರು ಆನಂದ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಕೃತಿಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದರು. ‘ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವ ಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಕಲೆಗಳ ಕುರಿತ ಬರಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ʼತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಕಲೆ ಹಾಗೂ ಉಳಿದಂತೆ ಸಾಧನಾ ಪಥಗಳು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸಮಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಸೂಫಿ, ರೂಮಿ, ಚೈನೀಸ್ ಎಲ್ಲರೂ ಹೇಗೆ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಒಂದೇ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆʼ ಎಂದರು.
‘ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಭಾರತದ ಕೊಡುಗೆ ಏನು ಎನ್ನುವುದರ ಉಲ್ಲೇಖ ಇರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜಿ.ಬಿ. ಹರೀಶ್, ʼಭಾರತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಕೊಡುಗೆ ಕೊಡುವುದಿದ್ದರೆ ಅದು ತತ್ತ್ವಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯತೆಯೇ ಕೊಡುಗೆʼ ಎಂದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಶ್ವತ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ, ʼವೇದಗಳಲ್ಲಿರುವುದು ಎಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಹಾಗೆ ತತ್ತ್ವಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗೂ ಹರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಕಲೆಯೂ ಜೀವನದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೇ ಆಗಿದೆ. ಅದು ವೇದದಂತೆ ಶಾಶ್ವತʼ ಎಂದರು.
ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡಿರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಹರೀಶ್, ʼಯಾವ ಕಲೆ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಿದೆಯೋ ಅದು ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು. ಆರ್ಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವವರು ಈಗ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನಂತಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಎಲ್ಲವೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂಥದ್ದು.ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳೂ ಕಲೆ. ಸ್ವದೇಶಿ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಸಿಗಬೇಕು. ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸ್ವದೇಶಿ ಅಪೂರ್ಣವಾಗತ್ತದೆ ಆದರೆ ಕಲೆಯ ಸ್ಥಾನ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಆಗಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಮಾಡಿ ಉಳಿಸಬೇಕು ಅಂತಲ್ಲ ಅದು ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಹೋರಾಟ ನಾಶ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿರುವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಉನ್ನತ ಸಾಹಿತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಇತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಷೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೊನೆ ಕೊನೆಗೆ ಅವರು ಬಹಳ ಮೃದುವಾದರು ಹಾಗೂ ಮಾಗಿದರುʼ ಎಂದರು.
ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ʼಭಾರತೀಯ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಎಂದರೆ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಇಂದಿರರ ಮದುವೆ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಎಂದು ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಜ್ಞಾನದ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಗ್ನಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಒಬ್ಬ ರಾಜ ಗುರುವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಹಾಗೆ ಆಡಳಿತ ಇರಬೇಕುʼ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.