I walked into the Mangaluru Literature Festival 2026 with a quiet sense of excitement – but also a very personal anticipation. I was especially looking forward to seeing Ruchira Kamboj in person. Having followed her journey closely for years, the opportunity to listen to her reflections on India’s neighbourhood, extra-regional powers, and strategic realism felt deeply meaningful. What I did not expect was how profoundly this festival would stretch my imagination – across geopolitics and spirituality, rivers and space, cinema and civilisational memory.

One of the earliest reasons Ruchira Kamboj left an imprint on me dates back to 2014, when she served as the protocol officer during Prime Minister Narendra Modi’s swearing-in ceremony. Even then, she represented diplomacy at its finest – measured, composed, precise, and dignified. Watching her speak at Mangaluru years later only reaffirmed why she had remained a favourite for so long. Her articulation of economic security fusing with national security, the inevitability of calculated multi-alignment, and India’s need for strategic realism without moral posturing came not as theory, but as lived statecraft. There was grace in her clarity, and confidence without theatrics.

Equally nostalgic and intellectually satisfying was watching Sreeram Chaulia live on stage. Having followed his geopolitics and diplomacy series on DD India, there was something almost full-circle about listening to him speak in Mangaluru. Ideas that once travelled through television screens now resonated in a packed auditorium by the coast – underscoring how Mangaluru has quietly emerged as a serious national platform for ideas.

The session “Great Power Games: From Western Decline to Eastern Ascent” stayed with me long after it ended. The most striking takeaway was not about how fast India is growing, but how India must outlast its neighbourhood. In a world driven by noise, impatience, and spectacle, the reminder that power today is patience felt deeply relevant. We are living through a rare historical window – demography, democracy, and policy alignment are finally converging. If India does not ascend now, this opportunity may not return.

That realism continued through discussions on the collapse of the old world order. The acknowledgement that military interventions have imposed enormous costs, and that VUCA is now the default global condition, was refreshingly honest. India’s choices, speakers emphasised, must be guided by strategic independence, hard-headed realism, and self-assurance, not ideological rigidity.

Yet what made Mangaluru Lit Fest truly distinctive was its refusal to let geopolitics dominate at the expense of culture. The festival honoured S. L. Bhyrappa as one of India’s foremost civilisational writers – a scholar-novelist who approached history and society with intellectual courage. For many of us in the right-of-centre ecosystem, Bhyrappa represents literary authenticity rooted in research, realism, and restraint. The discussions around his work reflected quiet confidence rather than defensiveness.

One of the most charming sessions was the book discussion on Red Cherries on the Canara Coast. I remember animatedly discussing the topic with a friend – both of us struck by how a seemingly niche subject opened layers of coastal memory, sport, and community life. The audience engagement was extraordinary. In fact, at one point, the author asked for an audience member’s phone number on stage – to collect an old photograph of a local cricketer that had surfaced during the discussion. It was literature unfolding in real time.

The exploration of underarm cricket as part of coastal sporting culture was especially evocative – not just as sport, but as adaptation, social space, and lived tradition. It reminded us that archives often live with people, not institutions.

The session on news, narratives, and digital storytelling, featuring Smita Prakash and moderated by Surabhi Hodigere, added another layer of depth. Smita Prakash, hailing from Tulu Nadu, has always been a natural defender of cultural rootedness. What makes her remarkable is how effortlessly she embodies India’s plural identity – embracing Punjabi, North Indian, South Indian, and regional traditions without flattening any of them. In her, one sees the truest sense of a Bharatiya Nari – grounded, confident, culturally fluent, and unapologetically Indian. Surabhi Hodigere’s moderation brought balance and sharpness, framing journalism as both responsibility and restraint.

The Kannada sessions gave the festival its cultural spine. A discussion on cinema stood out for its gentle wisdom – urging audiences not to over-intellectualise films, but to receive them as art, absorb them, and learn from them. Conversations on preserving local languages like Kodava, Tulu and on cultural traditions such as Rangabhoomi and Bombayatta, reminded us that civilization survives through practice, not mere preservation.

From Gita for Gen Z to space exploration, from rivers to diplomacy, from cricket to cinema – Mangaluru Lit Fest 2026 demonstrated rare intellectual confidence. It proved that India’s imagination need not be fragmented. As an audience member, I did not feel like a passive listener; I felt invited into a civilisational conversation.

Mangaluru Lit Fest has become more than a regional event. It is now a premier national platform – serious, rooted, and expansive. Walking away, I felt not just informed, but recalibrated. From Netravati to the Nile, the festival reminded me that India’s story, when told honestly, is vast – and still unfolding.

✍️ Sahana A.

The post Inside Mangaluru Lit Fest 2026: Ideas, Identity, and Imagination in Dialogue appeared first on Mangaluru.

ಆದರೆ ಕೆಲವು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಈ ವಲಯದ ಅಂತರ್ಭಿತ್ತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಅರಿವಿರುತ್ತದೆ. ಅಂಥವರಿಗೆ ಭಾವಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲೆ ಏಕೆ ಏಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟು ಏಟು ಹಾಕಿದರೆ ಎಷ್ಟು ಚಿಪ್ಪೇಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅಂಥವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯು ಜ್ಞಾತಶಿಲ್ಪಿ ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ.

ಶ್ರೀಮಾನ್ ಭೈರಪ್ಪನವರು ಅಂತಹಾ ಕಲಾವಂತಿಕೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.

ದೈವಕೃಪೆಯಿಂದಲೋ, ಜೀವನಾನುಭವದಿಂದಲೋ ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದವರು ಕಲಾನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದಾಗ ರಸಿಕರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿಭಾವಗಳೆರಡೂ ಪ್ರಚೋದಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದುವ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿ.

ತೀರಾ ಎಳೆವೆಯಿಂದಲೇ ಬಾಳಿನ ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾ ಬೆಳೆದ ಭೈರಪ್ಪನವರು, ತಮ್ಮ ಕ್ರತುಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ತಹಬಂದಿಗೆ ತಂದುಕೊಂಡವರು. Unfair ಜೀವನಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕಾದವರಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾದ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಏಳುವುದು ಸಹಜವೇ ತಾನೆ. ಆದರೆ ದೈವಕೃಪೆಯಿಂದ ಆ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಭೈರಪ್ಪನವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ರೂಕ್ಷವಾಗಿಸದೆ ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾಗಿಸಿತು.

ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಕಾಡಿದ ಎಲ್ಲ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾದಂಬರಿಯಾಗುವಷ್ಟು ಸತ್ವವಿಲ್ಲದ ಭಾವಗಳು ಅವರ ಜೀವನವನ್ನೂ ಕಾಡಲಾರದೆ ಸೋತಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಅವರನ್ನು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಅಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಬೆರೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಟೀಕೆಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಅವರಿಂದ ಯಾವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೂ ಬರಲಿಲ್ಲ.

ಇದು ಕೇವಲ ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಇದು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸೌಷ್ಠವ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಸಹಜ ನಡವಳಿಕೆ.

ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಾನು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಓದುಗನ ನಡುವೆ ತಾನು ಬರುವುದೂ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಭಾವವೇ ಎಂಬ ಅರಿವು ಅವರಿಗಿತ್ತು.

ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಭೈರಪ್ಪ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರಿಚಯದ ಗೋಜೇ ಇಲ್ಲದೆ ಅವರ ಬರಹಗಳೇ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನೂ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.

ಮಹಾನ್ ಲೇಖಕ. ಪ್ರತಿಗಾಮಿ ಬರಹಗಾರ, ಸರಸ್ವತಿ ಪುತ್ರ, ಕೋಮುವಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ತನ್ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೇ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಭೈರಪ್ಪನವರು ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ರಸವ್ರತವನ್ನು ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಹಲವು ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಹೊರಗಿದ್ದದ್ದೂ ಅವರಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯೇ ಆಯಿತು. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾ ಬಂದರು.

ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನಾನುಭವವನ್ನು ಬುದ್ಧಿಭಾವಗಳ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ತೀಡಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಬಂಧಿಯಾದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಭಾವದ ಔನ್ನತ್ಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟಲಾಗದು ಎಂದು ಅನಿಸಿದೆ. ‘ನಾನು ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಹೀಗೆ ಅನಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ಭಾಷಾ/ಕಾದಂಬರಿ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಾಗತೊಡಗಿದ್ದೂ ನಿಜ.

ಜೀವನವು ತಮಗೊದಗಿಸಿದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಬದುಕಿನ ಆಳವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೆದಕಿದ್ದ ಭೈರಪ್ಪನವರು ಶಾಶ್ವತ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರೋತ್ತರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ, ರಾಜಕೀಯ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಚೋದನೆಯಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಎದುರುಗೊಂಡ ಭೈರಪ್ಪನವರು ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ತೀರಾ ಸಾಧಾರಣ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದರು.

ಆದರೆ ಈ ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನೂ ಚರ್ಚೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಬಲವನ್ನೂ ಕುಂದಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಭೈರಪ್ಪನವರಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ‘ಇವರದ್ದು ತುಂಬು ಜೀವನ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದೂ ಕಡಿಮೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ.

ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ನೂರಾರು ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಭೈರಪ್ಪನವರು, ನೆನ್ನೆ ಸಾವು ಎಂಬ ಘಟನೆಯನ್ನೂ ಎದುರುಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ.

ಉಳಿದಂತೆ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಓದು ಮುಂದುವರೆಯಲಿದೆ.

ಭೈರಪ್ಪನವರು ಎರಡು ಸಾರಿ ನಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು, ಬೆರೆತು ಒಡನಾಡಿದ್ದು ನಮಗೆ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ನೆನಪು.

ಜಯಂತಿ ತೇ ಸುಕೃತಿನೋ ರಸಸಿದ್ಧಾಃ: ಕವೀಶ್ವರಾಃ: ।
ನಾಸ್ತಿ ತೇಷಾಂ ಯಶ:ಕಾಯೇ ಜರಾಮರಣಜಂ ಭಯಮ್ || ಭರ್ತೃಹರಿ ||

ಅರುಣ ಭಾರದ್ವಾಜ
ಲೇಖಕ

The post ಜೀವನಾನುಭವವನ್ನು ಬುದ್ಧಿಯ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ತೀಡಿದ ರಸವ್ರತಿ ಭೈರಪ್ಪ appeared first on Mangaluru.